Acute hamstringblessures bij sporters

Hamstringblessures komen regelmatig voor bij zowel professionele als recreatieve sporters. De basisbehandeling van patiënten met een acute hamstringblessure zonder complete ruptuur is een opbouwend fysiotherapeutisch oefenprogramma. Dat concluderen auteurs in het artikel Acute hamstringblessures bij sporters in Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG).

Ondanks het frequent voorkomen van de hamstringblessure is er nog opvallend weinig bekend over de waarde van de diagnostiek, behandelopties en criteria voor sporthervatting. Dit maakt deze blessure een relevant probleem voor artsen en fysiotherapeuten die sporters begeleiden en behandelen. De auteurs van het artikel in NTvG zochten in de database Embase naar beschikbare wetenschappelijke literatuur en hanteerden daarbij de volgende selectiecriteria voor artikelen over diagnostisch, prognostisch en therapeutisch onderzoek: (a) diagnostisch en prognostisch onderzoek: de meest recente systematische review van hoge kwaliteit, aangevuld met diagnostische en prognostische onderzoeken die verschenen na de publicatiedatum van de systematische review; (b) therapeutisch onderzoek: gerandomiseerd gecontroleerde trials bij patiënten met acute hamstringblessures.

In het NTvG-artikel beschrijven zij achtereenvolgens de functionele anatomie van de hamstrings, de klinische kenmerken, de diagnostiek, de behandeling en de hervatting van de sportactiviteiten van acute hamstringblessures bij sporters. Een samenvatting.

Hoog risico op recidief

Een professioneel voetbalteam dat bestaat uit 25 spelers kan gemiddeld per seizoen 5 hamstringblessures verwachten. Epidemiologische gegevens uit de amateursport ontbreken op dit moment. De hamstringblessure leidt tot sportuitval van enkele weken tot maanden en kent een hoog risico op een recidief. De diagnose wordt gesteld bij acuut ontstane pijn aan de achterzijde van het bovenbeen en de aanwezigheid van de trias aanspan-, rek- en palpatiepijn. Aanvullend onderzoek en een mogelijke verwijzing voor chirurgische interventie zijn geïndiceerd bij aanwijzingen voor een zeldzame complete hamstringruptuur of avulsiefractuur.

Fysiotherapeutisch oefenprogramma

De basis van de behandeling van patiënten met een acute hamstringblessure zonder complete ruptuur is een opbouwend fysiotherapeutisch oefenprogramma. De hersteltijd bedraagt gemiddeld 3-6 weken, maar voor de individuele sporter is deze periode moeilijk te voorspellen. Factoren die gerelateerd zijn aan de hersteltijd zijn: het blessuremechanisme, de ingeschatte hersteltijd door de sporter zelf, de mate van het flexibiliteitsverlies, de afwezigheid van afwijkingen op een MRI-scan, complete rupturen en de betrokkenheid van de proximale pees.

Behandelopties

De huidige behandelmethoden van patiënten met acute hamstringblessures berusten op een aantal gerandomiseerde studies waarin verschillende fysiotherapeutische oefenprogramma’s zijn vergeleken.

Oefentherapie

De oefentherapieprogramma’s zijn gericht op het herstellen van de kracht, de mobiliteit, de rompstabiliteit, de coördinatie en het functioneren in sportspecifieke situaties. De progressief actieve oefentherapieprogramma’s bereiden het beschadigde spierweefsel geleidelijk voor op de hoge belasting tijdens de sportactiviteit.
Een gerandomiseerde studie toonde dat een oefenprogramma dat bestaat uit behendigheids- en rompstabiliteitsoefeningen leidt tot minder recidiefblessures dan een oefenprogramma bestaande uit rek- en krachtoefeningen. In twee gerandomiseerde studies bij voetballers en sprintatleten werd de toegevoegde waarde van actieve hamstringverlengende oefeningen vergeleken met conventionele oefeningen. Toevoeging van deze hamstringverlengende oefeningen leidt bijna tot een halvering van de tijd tot hervatting van de sport zonder dat het aantal recidiefblessures toeneemt.

Aanvullende medische behandeling

Hoogkwalitatief sportgeneeskundig onderzoek heeft aangetoond dat er op dit moment onvoldoende bewijs is voor het toepassen van aanvullende behandelmethoden. Twee behandeling worden in het NTvG-artikel uitgelicht: anti-inflammatoire medicatie en plaatjesrijk plasma (PRP). Gezien het gebrek aan bewijs vanuit bovenstaande gerandomiseerd gecontroleerde studies, adviseren de auteurs voor de dagelijkse klinische praktijk geen behandeling met NSAID’s, glucocorticoïden of PRP.

Sportterugkeer

Het moment van sportterugkeer wordt idealiter in een team met een sportarts en fysiotherapeut bepaald, in samenspraak met de sporter zelf. Op basis van de huidige wetenschappelijke literatuur en de consensus onder experts, dienen de volgende criteria pijnvrij uitgevoerd te worden om de sport te kunnen hervatten: (a) een maximale hamstringrek bij een knie-extensie met een heupflexie van 90°; (b) een maximale sprintarbeid kunnen leveren; (c) het succesvol en asymptomatisch kunnen doorlopen van een progressief fysiotherapeutisch oefenprogramma inclusief sportspecifieke oefeningen, bijvoorbeeld het kunnen uitvoeren van korte sprints of het schieten van een bal voor voetballers; (d) een geleidelijke uitbreiding van trainingen kunnen doorstaan voorafgaand aan het hervatten van wedstrijden.

Conclusie

Hamstringblessures zijn een regelmatig voorkomende blessure bij zowel professionele als recreatieve sporters. De diagnose wordt gesteld bij acuut ontstane pijn aan de achterzijde van het bovenbeen en de aanwezigheid van de trias aanspan-, rek- en palpatiepijn.Aanvullend onderzoek en een mogelijke verwijzing voor chirurgische interventie zijn geïndiceerd bij aanwijzingen voor een zeldzame complete hamstringruptuur of avulsiefractuur.
De basis van de behandeling van patiënten met een acute hamstringblessure zonder complete ruptuur is een opbouwend fysiotherapeutisch oefenprogramma. De hersteltijd bedraagt gemiddeld 3-6 weken, maar voor de individuele sporter is deze periode moeilijk te voorspellen. Factoren die gerelateerd zijn aan de hersteltijd zijn: het blessuremechanisme, de ingeschatte hersteltijd door de sporter zelf, de mate van het flexibiliteitsverlies, de afwezigheid van afwijkingen op een MRI-scan, complete rupturen en de betrokkenheid van de proximale pees. Het moment van terugkeer in de sport is uitdagend, waarbij het grootste risico een recidief van de hamstringblessure is. Voor een inschatting van het risico op een recidief zijn blessuregegevens uit de voorgeschiedenis van de sporter en monitoring van de hamstringgevoeligheid, flexibiliteit en kracht in de eerste week na terugkeer in de sport, het meest waardevol.

Lees het gehele artikel op de site van het NTvG: Ned Tijdschr Geneeskd. 2015;159:A8152.
Auteurs: drs. G. Reurink en dr. R.J. de Vos

Bron: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG)


Tip

E-learning Diagnostiek en behandeling van acute hamstringblessures

Accreditatie: 1 punt voor de registers Algemeen fysiotherapeut en Sportfysiotherapeut
Studieduur: circa een uur
Auteur: Nicky Engelen-van Melick

De e-learning is gratis te volgen door (proef)abonnees van BSL Fysiotherapeut Totaal (155 euro) of los te koop in de BSL Shop (30 euro).

Diagnostiek en behandeling van acute hamstringblessures_16by9_Crop