E-learning helpt om verantwoorde risico-inschatting te maken bij hoogcervicale manipulatie

Tekst: Frank van Wijck | Beeld: Fotolia

De e-learning over het hoogcervicaal screeningsproces moet behandelaars die hoogcervicale manipulatie willen aanbieden duidelijkheid geven over de mogelijkheden én de potentiële risico’s van deze handeling.

Hoewel nu een e-learning programma wordt geïntroduceerd over het hoogcervicaal screeningsproes, staat het onderwerp al sinds 1992 internationaal op de agenda. Jan Pool, docent fysiotherapie en onderzoeker bij het lectoraat Leefstijl en Gezondheid van de Hogeschool Utrecht, legt uit: ‘Ik ben actief in een internationale commissie manuele therapie, waar het onderwerp hoogcervicale manipulatie regelmatig terugkeert op de agenda. In 2008 hebben we besloten hierover een document te schrijven dat als leidraad moet dienen voor behandelaars, want er doen soms problemen voor met deze handeling.

‘Het is zaak goed te bepalen welke technieken zinvol zijn, en om de risico’s goed in te schatten’

Er kan een scheuring in het bloedvat optreden en complicaties daarvan kunnen zelfs tot de dood van patiënten leiden. Daarom hebben we een wetenschappelijke onderbouwing willen bieden van de risico’s en contra-indicaties waarmee behandelaars rekening moeten houden. Die is gepubliceerd in 2012, hetzelfde jaar waarin de Inspecteur van Volksgezondheid melding maakte van een aantal ernstige incidenten na hoog cervivale manipulaties. Daarnaast kwam voormalig hockeyspeler Sjaak Brinkman bij Knevel en Van den Brink uitleggen tot welke complicaties een hoogcervicale manipulatie bij hem had geleid. De Vereniging van Manueel Therapeuten heeft toen bepaald dat hun beroepsgenoten het document moesten volgen dat wij hadden gepresenteerd. In de kern kwam dit erop neer dat zij de verplichting kregen de patiënt te informeren over de handeling, uitleg moesten bieden over de complicaties die zich daarbij kunnen voordoen en tot schriftelijk informed consent moesten komen.’

Pool geeft manueel therapeuten cursussen om de handeling op verantwoorde wijze te kunnen uitvoeren en de e-learning is daar een onderdeel van. ‘Voor de manipulatie in de hoog cervicale wervelkolom bestaat nauwelijks evidence’, zegt hij, ‘dus het is zaak goed te bepalen welke technieken zinvol zijn, en om de risico’s goed in te schatten. Het risico is weliswaar gering, maar het afgelopen half jaar hebben zich toch weer drie gevallen voorgedaan waarin sprake was van ernstige bijwerkingen.’

De behandelingen worden in 22 landen nog volop aangeboden. ‘Het idee is dat hoofdpijnklachten overgaan en dat bewegingsbeperkingen worden opgelost’, vertelt Pool. ‘De handeling is nergens verboden. Het zijn overigens zeker niet alleen manueel therapeuten die het aanbieden, ook chiropracters en osteopaten doen het wel. Gelukkig beroepsgroepen die steeds meer wetenschappelijk worden opgeleid en die dus – naar we mogen aannemen – in staat zijn een goede risk/benifit analyse te maken. De e-learning is ervoor bedoeld het belang van deze analyse te benadrukken.’


Tip

E-learning Het hoogcervicale screeningsproces

Accreditatie | 2 punten voor de registers Algemeen fysiotherapeut en Manueel therapeut
Studieduur | circa twee uur

 ernManuelle Therapie366_ausschnitt_bearb_H.tif Naar aanleiding van een aantal ernstige incidenten bij manipulaties in (hoog)cervicale wervelkolom heeft de NVMT een behandelraamwerk ontwikkeld, het IFOMPT. Deze e-learning module is gebaseerd op dit raamwerk en behandelt de screening naar risicofactoren en het klinisch redeneerproces bij patiënten met nekklachten en de behandelopties.

Ga voor meer informatie en om de e-learning te volgen naar e-learning Het hoogcervicale screeningsproces. De module is gratis te volgen met een abonnement op BSL Fysiotherapeut Totaal. Weten wat er allemaal in het abonnement zit? Neem een kijkje op BSL Fysiotherapeut Totaal.