Gelezen in Huisarts en Wetenschap | Stepped care bij artrose

Het gangbare beleid bij patiënten met artrose van knie of heup is niet optimaal. Er worden vaak interventies gebruikt waarvan de effectiviteit niet bewezen is, terwijl de aanbevolen niet-chirurgische behandelmogelijkheden niet altijd adequaat worden toegepast. De aanbevolen strategie bij artrose is, zoals bij alle chronische aandoeningen, stepped care.

Stepped care houdt in dat de behandeling niet intensiever is dan nodig en dat complexere interventies pas in beeld komen als eenvoudige interventies onvoldoende resultaat hebben. In de regio Nijmegen is op basis van landelijke consensus een multidisciplinaire stepped-carebehandelstrategie voor knie- en heupartrose ontwikkeld en geïmplementeerd, BART genaamd. BART structureert de niet-chirurgische behandelmogelijkheden van knie- en heupartrose in drie stappen van oplopende intensiteit en beschrijft bij elke stap de optimale diagnostiek, behandeling en evaluatie.

De aanname van de onderzoekers was dat de aanbevolen behandelstrategie zou resulteren in betere lichamelijke en psychische uitkomsten, zoals pijn, fysiek functioneren, zelfeffectiviteit en actieve copingstijl. Deze aanname is door de onderzoekers geëvalueerd in een cohortonderzoek gedurende de eerste twee jaar na de implementatie van BART in de eerstelijnsgezondheidszorg rond Nijmegen.

De behandelstrategie presenteert behandelopties in de volgende volgorde: voorlichting, leefstijladviezen, paracetamol (stap 1); fysiotherapie, verwijzing naar een diëtist, ontstekingsremmende pijnstillers, tramadol (stap 2); optioneel intra-articulaire injecties, multidisciplinaire zorg, transcutane elektrische zenuwstimulatie (stap 3). Daarbij wordt een behandeling alleen aangeboden als de behandelingen uit de voorgaande stap tot onvoldoende resultaat leidden.

Doel
Vaststellen of een stepped-carebehandelstrategie in staat is zowel de gezondheid als het zorggebruik van patiënten met knie of heupartrose te verbeteren.

Methode
Prospectief observationeel cohortonderzoek met een follow-up van twee jaar, uitgevoerd tussen augustus 2010 en maart 2013 in 38 huisartsenpraktijken in de regio Nijmegen. De huisartsen ontvingen voorlichting over een stepped-carebenadering voor knie- en heupartrose, BART genaamd. Bij 280 patiënten met knie- of heupartrose werden pijn, fysiek functioneren, zelfeffectiviteit en actieve pijncoping gemeten op baseline en na 6, 12, 18 en 24 maanden, en werd vastgesteld in hoeverre de aanbevolen behandelstrategie werd gevolgd.

Resultaten
Ongeveer de helft van de 280 deelnemers kreeg zorg conform de aanbevolen behandelstrategie. Deze groep was gemiddeld jonger en had minder comorbiditeit, minder pijnlijke gewrichten en minder vaak een aanvullende verzekering. We vonden geen significante verschillen tussen beide groepen in pijn, fysiek functioneren, zelfeffectiviteit en actieve pijncoping.

Conclusie
Verder onderzoek naar de toegevoegde waarde van stepped care zou zich moeten concentreren op de definitie van ‘optimale zorg’, de langetermijneffecten van te vroeg ingezette behandelingen en andere uitkomsten, zoals kosten en bijwerkingen.

Auteurs: Smink AJ, Van den Ende CH, Vliet Vlieland TP, Bijlsma JW, Swierstra BA, Kortland JH, Voorn TB, Teerenstra S, Schers HJ, Dekker J, Bierma-Zeinstra SM.

Ga voor het hele artikel naar Huisarts en Wetenschap, nr. 6-2015, pag. 299-301.

Bron: Huisarts en Wetenschap
Beeld: Fotolia


Tip

Lees meer over artrose in de onderstaande (fysiotherapie)boeken:

Cover Onderzoek en behandeling van artrose en artritis_9789031362301-157-3d_CropThema     Cover Onderzoek en behandeling van de knie_9789031352050-157-3d_CropThema    Cover Aandoeningen van het bewegingsapparaat_9789031315727-157-3d_CropSMFA

Lees ook het eerder gepubliceerde artikel over artrose op FysioActueel: