Aandoeningen houdings- en bewegingsapparaat in top 2 meest gemelde beroepsziekten

Het aantal bedrijfsartsen dat een beroepsziekte meldde en het aantal meldingen van beroepsziekten is in 2014 sterk gestegen ten opzichte van vorige jaren. De hoogste incidentiecijfers worden gerapporteerd voor psychische aandoeningen en aandoeningen aan het houdings- en bewegingsapparaat. 

 

De schatting van het jaarlijkse aantal nieuwe gevallen van beroepsziekten per 100.000 werknemers blijft echter gelijk. Dit blijkt uit Kerncijfers Beroepsziekten 2015 van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB), Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid van het Academisch Medisch Centrum, dat 15 september is verschenen. Vergeleken met vorig jaar steeg het aantal bedrijfsartsen dat een beroepsziekte meldde met meer dan 50 procent en het aantal meldingen van beroepsziekten met meer dan 30 procent. Dit is waarschijnlijk het gevolg van het onderzoek dat de Inspectie SZW en de Inspectie voor de Gezondheidszorg hebben gedaan onder bedrijfsartsen naar het verplicht melden van beroepsziekten.

De hoogste incidentiecijfers worden gerapporteerd voor psychische aandoeningen (112 per 100.000) en aandoeningen aan het houdings- en bewegingsapparaat (82 per 100.000). De meest gemelde beroepsziekten zijn slechthorendheid door lawaai, overspannenheid en burn-out, en aandoeningen aan het houdings- en bewegingsapparaat.

Schouder- en lage rugklachten

De omschrijving en definitie van de aandoeningen Beroepsziekten aan het houding- en bewegingsapparaat zijn onderverdeeld naar lichaamsregio: aandoeningen aan de bovenste ledematen (schouder, arm, elleboog, pols, hand en nek), de rug en de onderste ledematen (heup, benen, knieën, enkel en voet). Het NCvB heeft op dit moment 23 registratierichtlijnen voor het melden van beroepsziekten van aandoeningen aan het houding- en bewegingsapparaat.

De werkgerelateerde aandoeningen aan de bovenste ledematen worden veelal aangeduid als RSI (Repetitive Strain Injury) of KANS (Klachten Arm, Nek en/of Schouder). In 2014 hebben bedrijfsartsen 1.302 aandoeningen gemeld die behoren bij deze omschrijvingen. In de top 3 van de meest gemelde beroepsziekten aan het bewegingsapparaat in 2014 zijn er twee uit deze categorie. Op één staat ‘RSI van de schouder of bovenarm’ (504 meldingen) en op twee de tenniselleboog (275 meldingen). Sinds 2001 is het aantal beroepsziekten voor deze aandoeningen sterk gedaald: van 2.670 in 2001 tot en met 1.302 in 2014 (figuur 2.2). De structurele aandacht in multidisciplinaire richtlijnen in Nederland voor mogelijke oorzaken en preventie in werk, vooral bij beeldschermwerk, zou een reden hiervoor kunnen zijn.

    De drie meest gemelde beroepsziekten aan het houding- en bewegingsapparaat in 2014:               

  • Repetitive Strain Injury (RSI) van de schouder of bovenarm (504 meldingen)
  • Tenniselleboog (275 meldingen)
  • Chronische aspecifieke lage rugpijn (194 meldingen)                  

 

De schatting van het aantal nieuwe gevallen van beroepsziekten dat in een jaar wordt gemeld blijft echter stabiel. Bedrijfsartsen van het Peilstation Intensief Melden rapporteerden 242 nieuwe beroepsziekten per 100.000 werknemers in 2014. Het aandeel werkenden met een nieuwe beroepsziekte komt hiermee op 0,25 procent van alle werkenden in Nederland – ofwel ruim 17.400 in 2014. Dit is vergelijkbaar met de voorgaande vijf jaren toen de incidentie varieerde van 237 – 281 met een gemiddelde van 247 per 100 duizend werknemers.

Figuur rapport beroepsziektemeldingen 2014_Crop2.1Figuur rapport beroepsziektemeldingen 2014_Crop1

Sectoren met de hoogste beroepsziektenincidentie

Beroepsziektemeldingen aan het houdings- en bewegingsapparaat, met name schouderklachten, tennisellebogen en chronische lage rugklachten, komen vooral voor in de sectoren vervoer en opslag, bouw en industrie en dit jaar ook in landbouw, bosbouw en visserij en groot- en detailhandel. De vijf economische sectoren met de hoogste beroepsziektenincidentie zijn:

  • Bouwnijverheid
  • Vervoer en opslag
  • Financiën
  • Onderwijs
  • Openbaar bestuur en defensie

Over het algemeen hebben mannen (59 procent) vaker last van een beroepsgerelateerde ziekte dan vrouwen. Ook gaat het meestal om werknemers ouder dan 45 jaar en ouder (62 procent). Bij 75 procent van de werknemers met een beroepsziekte is sprake van tijdelijke arbeidsongeschiktheid en bij 4 procent van blijvende (gedeeltelijke) arbeidsongeschikt door de beroepsziekte.

De Kerncijfers zijn bedoeld voor organisaties op het terrein van beleid en preventie van beroepsziekten, zoals overheid, werkgevers- en werknemersorganisaties en instellingen voor arbodienstverlening en gezondheidszorg en (para)medisch professionals op het terrein van arbeid en gezondheid. Deze kerncijfers en de tweejaarlijkse uitgebreidere uitgave van ‘Beroepsziekten in Cijfers’ en de informatie op www.beroepsziekten.nl zijn bruikbaar bij de risico-inventarisatie en evaluatie en verzuimanalyses om vast te stellen welke nadelige gezondheidseffecten door werk kunnen worden voorkómen.

Kerncijfers Beroepsziekten 2015 is opgesteld door het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten van het Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid, AMC in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het geeft een overzicht van het aantal en de aard van geregistreerde beroepsziekten en de verspreiding binnen sectoren en beroepen in Nederland. Daarnaast beschrijft het rapport enkele wetenschappelijke en maatschappelijke ontwikkelingen rond beroepsziekten.

Ga voor meer informatie naar het rapport Kerncijfers beroepsziekten 2015.

Bron: Rapport Kerncijfers beroepsziekten 2015
Beeld: iStock


Tip

Lees meer over klachten aan het bewegingsapparaat in Evidence based diagnostiek van het bewegingsapparaat. Dit boek geeft een overzicht van de wetenschappelijke onderbouwing van de anamnese, het lichamelijke onderzoek, specifieke testen en beeldvormend onderzoek bij patiënten met klachten aan het bewegingsapparaat. Met aandacht voor aandoeningen aan de heup, knie, nek en schouder en van klachten aan de voet, enkel, elleboog, hand en pols.
Auteurs: Arianne Verhagen en Jeroen Alessie

Cover Evidence based diagnostiek van het bewegingsapparaat_Verhagen_9789036807609-157-3dWebTV-Lage-Rugpijn_CropFASM      Beeld Orthopedische casuïstiek van de nek_CropFASM    Cover Onderzoek en behandeling van de schouder_9789031350339-76NB_CropFASM

  • Web-tv Lage rugpijn | On-demand
    Accreditatie | 2 punten voor de registers Algemeen fysiotherapeut, Manueel therapeut, Psychosomatisch fysiotherapeut en Sportfysiotherapeut
    Sprekers: prof. dr. Bart Koes en prof. dr. Maurits van Tulder