Hevige laterale kniepijn spontaan ontstaan bij een 47-jarige vrouw

Op een nacht ontstond pijn aan de laterale zijde van de knie bij een 47-jarige vrouw. De pijn werd gevoeld in rust, maar nam sterk toe bij bewegingen in de knie of wanneer zij de knie belastte. De vrouw liep mank en maakte zich ernstig zorgen over de naderende wintersportvakantie. Aangezien de pijn de daaropvolgende dagen niet verminderde, nam zij contact op met haar huisarts. Patiënt vertelt dat zij zich niet ziek voelt en verder gezond is. Omdat de huisarts niet direct de oorzaak van het probleem kon vinden, raadpleegde de huisarts een fysiotherapeut die de patiënt onderzocht. 

Status praesens

Patiënt ervaart pijn iets distaal van de laterale gewrichtsspleet, ter hoogte van het kopje van de fibula.

Inspectie
Geen bijzonderheden.

Algemene palpatie
De knie is niet gezwollen. Er is geen sprake van een hydrops. Ter plaatse van de fibulakop is de knie iets warmer dan aan de niet-aangedane zijde.

Functieonderzoek
Alle bewegingen zijn – met pijn – uit te voeren, zowel actief als passief. Eindstandig is de pijn het sterkst. Het passief bewegen van de knie verloopt ‘stroef’; patiënt probeert kennelijk de bewegingen musculair te remmen. Flexie tegen weerstand (isometrisch uitgevoerd) provoceert voor patiënt herkenbare pijn. Extensie tegen weerstand is niet pijnlijk.

Specifieke palpatie
Palpatie van het kniegewricht is niet pijnlijk. Palpatie op en rondom de fibulakop is zeer pijnlijk. Maximale pijn treedt op bij druk op de insertie van de m. biceps femoris aan de fibulakop.

Interpretatie

De pijnlijke flexie tegen weerstand en de hevige drukpijn op de insertie van de m. biceps femoris aan de fibulakop suggereren een insertietendopathie.

Toegevoegde test
De huisarts infiltreert de insertie van de m. biceps femoris met Marcaïne, een lokaalanestheticum. Vervolgens wordt weer gepalpeerd en passief bewogen in het kniegewricht. Het resultaat valt tegen. De kniepijn vermindert nauwelijks.
Op de vraag of er reuma in de familie voorkomt, vertelt zij dat zij al jaren de ziekte van Sjögren heeft, een auto-immuunaandoening waarbij de slijmproductie in de mond en de traanproductie zijn verstoord (dit had zij mij bij aanvang van het onderzoek niet verteld). Dit verandert de zaak: bij deze – reumatische – aandoening kunnen namelijk spontane gewrichtsontstekingen optreden. Dan wordt ineens alles duidelijk; hier moet sprake zijn van een artritis van het tibiofibulaire gewricht. Iedere beweging of belasting waarbij de m. biceps femoris aanspant, is pijnlijk; deze trekt immers aan de fibulakop wat belastend is voor het aangedane tibiofibulaire gewricht. Opvallend is dat ook de passieve bewegingen in het femorotibiale gewricht pijnlijk waren. Vermoedelijk werd tijdens het passief bewegingsonderzoek (dit onderzoek werd in langzit uitgevoerd1 de m. biceps femoris gerekt, waardoor trek ontstond aan de insertie: de fibulakop.

Diagnose
Artritis van het proximale tibiofibulaire gewricht bij ziekte van Sjögren.

http://static-content.springer.com/image/chp%3A10.1007%2F978-90-313-8000-8_6/MediaObjects/978-90-313-8000-8_6_Fig1_HTML.jpg
Figuur 1. Vermoedelijk werd tijdens het passief bewegingsonderzoek (dit onderzoek werd in langzit uitgevoerd) de m. biceps femoris gerekt, waardoor trek ontstond aan de insertie: de fibulakop.

Therapie
Aanvallen van – reumatische – artritiden komen na verloop van tijd vanzelf tot rust. Het doven van de artritis kan worden versneld door NSAID’s. Patiënt krijgt dan ook een NSAID voorgeschreven en het advies de knie onbelast of licht belast te blijven bewegen.

Follow-up
Diezelfde avond wordt de pijn al minder. In de daaropvolgende dagen verminderen de pijn en stijfheid verder. De daaropvolgende week is de pijn vrijwel verdwenen en vertrekt zij naar haar wintersportvakantie.In langzit is sprake van flexie van de heup en extensie van de knie: hierbij worden de hamstrings gerekt. Het passief bewegingsonderzoek kan men beter in lig uitvoeren.Bron: Onderzoek en behandeling van artrose en artritis


Tip

Deze casus komt uit het boek Onderzoek en behandeling van artrose en artritis. In dit boek staan meer interessante cassussen gerelateerd aan artrose en artritis.

WitregelsCover Onderzoek en behandeling van artrose en artritis_9789031362301-157-3d