Sneller herstel door vroege revalidatie

Omdat IC- en traumapatiënten erg kwetsbaar zijn, worden ze in het ziekenhuis doorgaans zo min mogelijk belast. Toch blijkt uit ervaring dat zij veel baat hebben bij vroege revalidatie. Hoewel het patiënten veel inspanning kost, kunnen aangepaste oefeningen het herstelproces aanzienlijk bekorten. Dat staat in een artikel in het tijdschrift Revalidatie Magazine (RM).

Vroege revalidatie op de trauma- en IC-afdelingen is in de Nederlandse ziekenhuizen nog lang niet standaard. De eerste stappen zijn inmiddels gezet. Een van de pioniers is het AMC in Amsterdam, waar Marike van der Schaaf de kartrekker is. Zij is fysiotherapeut van de revalidatieafdeling en sinds juni dit jaar lector Revalidatie in de Acute Zorg aan de Hogeschool van Amsterdam. In 2009 promoveerde zij op een onderzoek, waarvoor ze 450 IC-patiënten in de tijd volgde. Daaruit bleek dat veel van deze patiënten een jaar na ontslag nog steeds fysieke, cognitieve en/of psychische problemen hadden en dat hun familieleden kampten met angsten. Mede dankzij deze bevinding kreeg dit complex van symptomen een naam: het Post Intensive Care Syndrome. Naar schatting worden in ons land jaarlijks 25.000 tot 28.000 mensen met PICS uit het ziekenhuis ontslagen.

Lichamelijk en mentaal

Het klachtenpatroon bij PICS is volgens Van der Schaaf divers. ‘De patiënten hebben pijn in de gewrichten en verliezen tijdens hun opname veel aan spierkracht. Per week kan dat wel 20 procent zijn. Deze spierafname komt niet alleen door het liggen maar ook door kritieke ziektes als sepsis en meervoudig orgaanfalen. Er ontstaan ontstekingsprocessen met een combinatie van spierverval en gevoelsstoornissen tot gevolg.’ Naast deze lichamelijke aspecten heeft volgens de lector een op de vijf patiënten mentale stoornissen, zoals posttraumatische stress, angst en depressie. ‘Deze zijn allemaal gerelateerd aan de IC-opname. In feite is de IC een trauma op zich. Om PICS zoveel mogelijk te voorkomen, is het belangrijk de patiënt in een vroeg stadium te mobiliseren en te activeren. Daarbij is het essentieel een juiste afweging te maken en overbelasting te voorkomen. Het gaat immers om zeer ernstig zieke patiënten.’

Mobiele loopband

Op basis van literatuuronderzoek en in samenwerking met een groep experts heeft de revalidatieafdeling van het AMC criteria opgesteld die aangeven wanneer het veilig is een patiënt te revalideren. Van der Schaaf: ‘We willen zo vroeg mogelijk trainen, terwijl de patiënt nog aan de beademing en het infuus ligt. Dan kun je denken aan zitten, staan en bewegen via een bedfiets. We onderzoeken nu wat de beste manier is: interval-, duur- of piektraining.

(…)

Lees verder in Revalidatie Magazine.

Sneller herstel door vroege revalidatie IC- en traumapatiënten – Revalidatie Magazine (RM) nr. 4 2016

Bron: Revalidatie Magazine
Beeld: Fotolia


Tip

Evidence statement voor fysiotherapie op de intensive care

In dit boek is het beschikbare bewijs voor het fysiotherapeutisch methodisch handelen bij IC-patiënten overzichtelijk weergegeven in de vorm van een verkorte richtlijn. Auteurs: Marike van der Schaaf en Juultje Sommers.

WitregelsEvidence statement voor fysiotherapie op de intensive care 978-90-368-0908-5