Fysiotherapeut kan online chronische vermoeidheid na kanker verminderen

Veel patiënten die behandeld zijn voor kanker kampen nadien met chronische vermoeidheid. Uit onderzoek van Marije Wolvers (Roessingh Research and Development) is gebleken dat fysiotherapeuten met een nieuwe online interventie bij 66 procent van deze patiënten de vermoeidheid klinisch significant konden laten afnemen. De patiënten werden uitgerust met een bewegingsmeter en een smartphone. Van de deelnemers herstelde 21 procent zelfs volledig. Marije Wolvers promoveerde op 3 maart 2017 op dit onderzoek aan de Universiteit Twente.

Bij patiënten met kanker is vermoeidheid een veelvoorkomende klacht. Als een patiënt drie maanden na zijn laatste behandeling nog steeds kampt met deze vermoeidheid is sprake van ‘chronische vermoeidheid na kanker’ (Chronic Cancer-Related Fatigue). Een aandoening die meestal niet vanzelf minder wordt en die een enorme impact op iemands leven kan hebben. Tussen de 20 en 40 procent van de ex-patiënten heeft hier last van.

Online interventie

Marije Wolvers heeft met diverse collega’s binnen het Fitter na kanker-project bij Roessingh Research and Development (RRD) een bestaande online interventie doorontwikkeld en getest. Patiënten werden uitgerust met een smartphone en een bewegingsmeter die ze aan een riem op hun heup moesten dragen. De bewegingsmeter seinde de activiteit door naar de smartphone, die het bewegingspatroon vervolgens aan een betrokken fysiotherapeut doorgaf. Na een nulmeting, waarin de activiteit van de patiënt gedurende een week werd bijgehouden, stelden de patiënten samen met een fysiotherapeut een doel  waar ze stapsgewijs naar toe werkten.

Afname vermoeidheid

Gedurende negen weken droegen 62 deelnemers enkele dagen per week de bewegingsmeter. Zij kregen op de smartphone berichten over hun bewegingspatroon met tips om hun beweegdoel te behalen. Patiënten en behandelaars hebben elkaar nooit ontmoet. Op één telefoongesprek na vond de behandeling volledig online plaats. Zes maanden na de start van het onderzoek was de chronische vermoeidheid bij 66 procent van de deelnemers klinisch significant afgenomen, en 21 procent van de deelnemers was zelfs volledig hersteld.

Gepersonaliseerde aanpak

Volgens Wolvers toont dit aan dat online interventies een goed wapen zijn in de strijd tegen chronische vermoeidheid na kanker. Als belangrijk voordeel van de online behandeling noemt ze het feit dat de behandeling in de thuissituatie plaatsvindt, dus juist daar waar je ook wilt dat de gedragsverandering plaatsheeft. Bovendien kost het de deelnemers geen energie om naar de behandelaar toe te reizen. Verder noemt Wolvers het opvallend dat focussen op meer bewegen, lang niet altijd handig is. De activiteiten eerst beter spreiden over de dag werkt voor sommige patiënten beter. Een gepersonaliseerde aanpak is van groot belang. One size fits all werkt niet.

Promotieonderzoek

Het promotieonderzoek van Marije Wolvers is onderdeel van het Fitter na kanker-project, een samenwerkingsverband tussen Roessingh Research and Development (RRD) in Enschede en het Helen Dowling Instituut (HDI) te Bilthoven. Tijdens haar promotieonderzoek was Wolvers werkzaam bij RRD en het HDI, onder begeleiding van prof. dr. Miriam Vollenbroek-Hutten en dr. Marije van der Lee. Ze voerde haar onderzoek uit in samenwerking met Fieke Brugman-Everts die op haar onderdeel van het onderzoek, een online cognitieve gedragstherapie van het Helen Dowling Instituut, zal promoveren.

Wolvers promoveerde op vrijdag 3 maart jongstleden aan de Universiteit Twente.

Ga voor meer informatie naar het proefschrift A coach in your pocket on chronic-cancer-related fatique and physical behavior

Lees ook het eerder gepubliceerde artikel Grotere rol voor fysiotherapeuten in nazorg bij kanker (onderzoek Nivel).

Bron: Universiteit Twente
Beeld: Fotolia


Tip

Laatste kans: korting op toptitels
Tijdelijk korting op vijf populaire fysiotherapieboeken. Wees er snel bij want de actie loopt t/m 14 maart, zolang de voorraad strekt  >> Profiteer vandaag nog van deze aanbieding

978-90-368-0903-0_Cover_1.indd      Fitte kinderen, sportieve tieners

Cover Fysiotherapie en medicatie Hendrik vd Velde 9789036804707-2000_CropTwdef      Cover Graded activity_CropTw     Cover Centrale sensitisatie in de klinische praktijk 9789036809245-2000_CropTw