Bewegen als behandeling bij artrose

Wegen de baten van oefentherapie bij artrose op tegen de kosten? Zorginstituut Nederland heeft zich over die vraag gebogen. Mediator vroeg Sita Bierma, hoogleraar artrose en gerelateerde aandoeningen, naar de stand van de wetenschap.

Ongeveer 1,2 miljoen Nederlanders staan bij huisartsen geregistreerd met deze aandoening aan knieën, heupen en/of handen. In maart 2017 bracht Zorginstituut Nederland (ZIN) een rapport uit over – onder meer – het nut van oefentherapie bij artrose. Minister Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport had daarom gevraagd. Zij wil weten of het verstandig is fysiotherapeutische behandeling op te nemen in het basispakket van de zorgverzekering.

Behandeling

Met de behandeling van artrose houden vele wetenschappers zich bezig. Een van hen is Sita Bierma-Zeinstra, hoogleraar artrose en gerelateerde aandoeningen op de afdelingen huisartsgeneeskunde en orthopedie van het Erasmus MC. Bij artrose spelen volgens haar veroudering en genetische aanleg een belangrijke rol. ‘Extreme belasting, zoals bij topsporters, maar ook trauma’s aan het gewricht en overgewicht geven een verhoogd risico. Normaal herstelt het gewricht zich, maar op een gegeven moment slaat dat herstelmechanisme op hol. Dat proces gaat gepaard met ontstekingen en vervorming van bot en kraakbeen.’

Stepped-care-principe

Als behandelstrategie geldt volgens haar het stepped-care-principe, waarbij de aangeboden zorg niet zwaarder is dan nodig. Eerst krijgt de patiënt educatie, leefstijladviezen en paracetamol. Werkt deze aanpak onvoldoende, dan volgt oefentherapie, eventueel in combinatie met zwaardere pijnstillers en zo nodig een verwijzing naar de diëtist. De laatste redmiddelen zijn injecties met corticosteroïden ter bestrijding van de ontsteking en/of een operatie.

Spierkorset

Bierma-Zeinstra is zijdelings betrokken geweest bij het ZIN-onderzoek. Haar collega Arianne Verhagen, fysiotherapeut en manueel therapeut, nam in opdracht van het instituut de wetenschappelijke literatuur door op het effect van oefentherapie. Zo’n therapie bestaat uit spierversterkende oefeningen, mobilisering van het gewricht en conditietraining, licht de hoogleraar toe. ‘Sommige spieren worden bij artrose zwakker, waardoor ze het gewricht minder beschermen. We weten niet of zwakke spieren het gevolg of de oorzaak van artrose zijn. Je hebt in ieder geval een goed spierkorset nodig om het gewricht stabiel te houden. Er zijn zelfs aanwijzingen dat het trainen van de grote spieren rondom het gewricht een anti-inflammatoir effect heeft.’

(…)

Lees het hele artikel in Mediator | Tekst: John Ekkelboom


Tip

Cover Onderzoek en behandeling van artrose en artritis      Cover Kunstgewrichten de heup 9789036810500-2000_Cropdef      Cover Onderzoek en behandeling van de heup_Crop