Fysiotherapeuten over hun beroep: vriendschap met patiënt

Het boek De beroepshouding van fysiotherapeuten bevat antwoorden uit interviews met circa vierhonderd fysiotherapeuten op vragen over een professionele beroepshouding.

 

 

 

Mag een fysiotherapeut vriendschap sluiten met een patiënt?

Vriendschap kan ontstaan bij een wederzijdse sympathie. Je kunt bijvoorbeeld niet tegen iemand zeggen: ‘Jij bent mijn vriend’, als deze antwoordt: ‘Maar jij niet van mij.’ Als vriendschap ontstaat tussen patiënt en fysiotherapeut wordt de afstand tussen hen kleiner. Is vriendschap een belemmering voor een geslaagde behandeling? Vriendschap met een patiënt die ontstaat na de behandeling en dus ook los van de behandeling, lijkt voor fysiotherapeuten geen probleem te zijn:

  • Ik heb weleens meegemaakt dat het gewoon heel goed klikte met een patiënt. Deze patiënt was door zijn enkel gegaan en heb ik kort behandeld. Later bleek dat hij in dezelfde kroeg kwam als ik en zijn we goede vrienden geworden. In eerste instantie was dat wel een beetje vreemd, omdat hij toch een patiënt van me was geweest. Maar het sociale contact is pas buiten de behandelkamer ontstaan. Anders was ik dit contact niet aangegaan. Ik ben wel blij dat hij maar zo kort onder behandeling is geweest en dat er dus nog geen sterke fysiotherapeut-patiëntrelatie bestond. [M. 1e lijn, Man.Th. 15 j.]15

Is het verstandig een vriendschap op te bouwen met een patiënt tijdens de behandeling? Sommige fysiotherapeuten vinden dat vriendschap mogelijk is, als je maar blijft opletten:

  • Ik denk dat je mensen met wie je vriendschappelijk omgaat professioneel kunt behandelen. Ik zie het probleem niet. Of patiënten je dan minder serieus gaan nemen als therapeut, dat ligt aan je handelen. Dat ligt aan jezelf. Als jij gewoon erboven staat en het heft in handen houdt tijdens de behandeling, dan is het goed. [M. 1e lijn, Man.Th.]

Veel fysiotherapeuten vinden het niet verstandig een vriendschappelijke relatie met een patiënt op te bouwen:

  • De patiënt komt bij jou met een hulpvraag. De relatie start niet gelijkwaardig. Een kop koffie drinken met een patiënt vind ik niet zo erg. Om met een patiënt samen op vakantie te gaan, terwijl je de patiënt nog onder behandeling hebt, vind ik het overschrijden van een grens. [V. ZH. Kind.F. 20 j.]
  • Je moet zorgen dat je met je vak bezig bent. Continu koppie erbij houden en beseffen: ik ben met mijn vak bezig en daarom sta ik hier! De mensen komen daarvoor bij jou. Dus dat vak moet je gewoon netjes en correct uitoefenen. Zorg dat je op je vak gefocust blijft. Je moet ervoor zorgen dat je niet te vriendschappelijk omgaat met je patiënten. [M. 1e lijn, Man.Th. 15 j.]
  • Nou, ik maak misschien nog weleens de fout dat ik te amicaal word met een patiënt. En dat is niet altijd even slim. Ze gaan dingen van je verwachten, bijvoorbeeld dat als ze bellen ze meteen door jou behandeld kunnen worden en niet op de wachtlijst komen zoals de andere patiënten. Ze verwachten een soort voorkeursbehandeling. [M. 1e lijn, Man.Th. 20 j.]17
  • Ja, ik heb weleens een patiënt gehad waarmee de relatie zo amicaal werd, dat je het niet erg vindt dat de patiënt één of twee keer in de week komt. Na verloop van tijd denk je echter: wat zijn we nu aan het doen? Zijn er überhaupt nog klachten? De klachten worden misschien in stand gehouden door de patiënt omdat deze het leuk vindt bij jou te komen én jij vindt het aardig om die behandeling te doen. En gaandeweg ben je bezig met dingen die helemaal niet relevant zijn, die eigenlijk niets meer met fysiotherapie te maken hebben. Ik ging toen een gesprek aan met die patiënt: ‘Luister, ik heb je nu een hele poos behandeld. Ik denk dat het nu niet meer nodig is en dat we de behandeling moeten stoppen.’ [M. 1e lijn, Man.Th. 10 j.]
  • Als er vriendschapsverhoudingen ontstaan, kan dat gevaarlijk zijn. Het sociale mag de therapie niet overschaduwen. Mensen moeten niet het gevoel krijgen dat ze zo leuk met je kunnen kletsen en dus een soort vriend in je gaan zien. Mensen komen toch met een klacht en dat is het hoofddoel waar je aan zult moeten werken. [V. 1e lijn, Kind.F. 5 j.]
  • Als je iemand gezellig beter wilt leren kennen, doe je dat niet tijdens een behandeling, maar lekker in de kroeg. Heeft het die avond in de kroeg erg goed geklikt, dan krijg je een persoonlijke relatie. Op dat moment houdt de professionele relatie op en moet je tegen deze persoon zeggen dat je niet meer zijn therapeut wilt zijn. [M. 1e lijn, Acp. > 25 j.]
  • Een uitnodiging op Facebook van een patiënt om vriend te worden accepteer ik niet. Ik heb een patiënt-therapeutrelatie en geen vriendschapsrelatie. [V. 1e lijn, 10 j.]
  • Jazeker, ik heb mezelf er weleens op betrapt dat ik een te goede band kreeg met een patiënt. Ook ik ben gewoon een mens. De ene patiënt is aardiger dan de andere. Bij deze patiënt was ik minder streng dan ik zou willen. Dan merk je dat het efficiënt behandelen van de klachten minder goed lukt en dat je niet uitkomt waar je wilt uitkomen. Je moet je dit dan realiseren en je contact bijstellen. [M. 1e lijn, 5 j.]
  • Ik heb nooit een vriendschap aan een behandeling overgehouden. Dat is voor mij een gouden regel: raak nooit bevriend met een patiënt. Het slimste wat je kunt doen als je ooit bevriend raakt met een patiënt, is de behandeling afsluiten. [M. 1e lijn, Man.Th. 10 j.]

Bron: De beroepshouding van fysiotherapeuten, 2014 (ISBN 9789036803786)
Beeld: Fotolia


Tip

Hoe gaat een fysiotherapeut om met patiënten die niet willen oefenen? Wat betekent ‘eerlijk zijn’ voor fysiotherapeuten? Hoe reageer je op patiënten die vooral gemasseerd willen worden? Mag een fysiotherapeut vriendschap sluiten met een patiënt? Hoe gaat een fysiotherapeut om met onsympathieke patiënten en bestaan die eigenlijk wel? Wat kan een fysiotherapeut doen voor patiënten met psychosociale problemen? Wat wordt er van een stagiair verwacht en wat van een stagebegeleider? Dit boek bevat antwoorden uit interviews met circa vierhonderd fysiotherapeuten op deze en vele andere vragen over een professionele beroepshouding.

Ga voor meer informatie naar De beroepshouding van fysiotherapeuten. Dit boek is gratis digitaal beschikbaar voor fysiotherapeuten met een abonnement op BSL Fysiotherapeut Totaal.

Lees ook het eerder gepubliceerde artikel op FysioActueel Wat maakt je een goede fysiotherapeut?

Cover De beroepshouding van fysiotherapeuten_9789036803786-157-3d_Crop